WAAROM DE EVACUATIE ?

In 1944, bijna aan het einde van de oorlog, waren er verschillende bezettingsorganisaties die mee wilden praten over het beleid betreffende de Nederlandsche dorpen aan de oostelijke oever van de Maas. In eerste instantie zette de Ortsgruppenführer Schlessmann een goed georganiseerde plundering op touw, vooral in Noord Limburg. Nadat er nog verschillende kleine aanvallen richting de geallieerden aan de oostzijde van de Maas mislukten kwamen de SS en de Grüne Polizei met het idee om de bevolking te dwingen te evacueren door het Nederrijns gebied
Waarom wilde de bezetter in deze situatie, alle bewoners van die dorpen van Noord Limburg over de Duitse grens brengen? Waarom hebben ze hen na drie dagen door Duitsland lopen, weer terug over de Rijn naar (nog) bezet Nederland gestuurd? Welke redenen lagen daaraan ten grondslag? Was het misschien ‘zelfbehoud’ of ‘bescherming van de burgerbevolking’, zoals door de Duitse leidinggevende wordt gezegd? Of zijn er andere, meer politieke redenen van toepassing? Zo ja, welke? Waarom worden van spionage verdachte en reeds gearresteerde mensen vrijgelaten en gedwongen mee te lopen in deze tochten? Waarom zijn er onderweg versperringen aangebracht om ‘vluchten’ te voorkomen? Waar waren de Duitsers bang voor?

EVACUATIE VAN HET WESTELIJK DEEL VAN HET RIVIERTJE DE NIERS IN DUITSLAND

Maar niet alleen de Nederlandsche dorpen werden de dupe van de onduidelijkheid van zeggenschap door de instanties. Ook in de Duitse gouwen Essen en Düsseldorf (o.a. Kevelaer, Dremmen) en het hele gebied ten Westen van het riviertje de Niers, konden een aantal instanties binnen het Nazibestel naar willekeur hun macht uitoefenen. Ook daar werd de bevolking gedwongen hun huizen te verlaten. Onder dwingende leiding van Schlessmann, de Grüne Polizei en uiteindelijk opperbevelhebber Generaal Schlemm  moesten ook hier alle bewoners van de zgn. ‘Rode Zone’ gedwongen evacueren. De preciese motieven bleven voor dit optreden onopgehelderd.
Ook over deze evacuaties is weinig bekend. De meeste Duitse evacuees zijn richting Magdenburg getransporteerd of gelopen en konden eveneens pas na de capitulatie van Duitsland terugkeren naar hun huizen. Helaas waren de dorpen, net als in Nederland totaal verwoest en door de geallieerden massaal geplunderd.

DE VERBINDING

Uit: ‘Huis van de Nijmeegse geschiedenis’
‘In September 1944 keerde de oorlog terug naar de Niederrhein. Kleef en Emmerich veranderden in een puinhoop met meer dan 600 doden. Op 13 oktober 1944 bevalen de Nazi’s de evacuatie uit de Rode Zone, het frontgebied. Iedereen die zich daar na 15 oktober ophield, zou als plunderaar en spion standrechterlijk worden ‘behandeld’. Deze zone bevatte ook nog bezette Nederlandse gebieden, waarvan de bevolking via Duitsland naar Noord-Nederland moest vertrekken. Het kwam vaak tot verbroedering van Nederlandse vluchtelingen met Duitse grensbewoners. Zij begrepen en hielpen elkaar.’